zaterdag | 15 aug | 2009

Onderzoek toegankelijkheid van de openbare ruimte in Hendrik-Ido-Ambacht (mei 2009)

De gehandicaptenraad is zeer content met het rapport Quick Scan Toegankelijkheid Hendrik-Ido-Ambacht dat, in opdracht van de gemeente, is uitgevoerd.

Resultaten

In totaal  zijn 34 gebouwen, 42 straten (bijna 30 km) aan looproutes en 51 openbaar vervoerhaltes geïnventariseerd.

Hierna wordt een samenvatting van de bevindingen gegeven. Vervolgens wordt een conclusie getrokken. De drie deelconclusies vormen de basis van de beoordeling van de toegankelijkheid van de openbare ruimte in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht.

 

Gebouwen

Bereikbaarheid

Van de 34 gebouwen beschikken er acht over een invalidenparkeerplaats. Alleen de parkeerplaatsen bij de bibliotheek en het gemeentehuis hebben de juiste afmetingen, Bij zwembad De Louwert, infocentrum Volgerlanden, WC Reeweg, diverse zorginstellingen en het kantoor van de politie zijn de parkeervakken te smal. De looproutes naar gebouwen zijn in vrijwel alle gevallen goed bruikbaar. Hoewel er vaak geleidelijnen ontbreken, zijn er wel natuurlijke gidslijnen waarop visueel gehandicapten zich kunnen oriënteren.

 

Toegankelijkheid

12 gebouwen zijn goed toegankelijk. Wel zijn er in meer dan de helft van de gevallen drempels hoger dan 2 cm aanwezig. Dit kan problemen opleveren voor rolstoelgebruikers en vooral voor rollatorgebruikers. In de gevallen waarbij er voor de ingang een trap aanwezig is, is er ook een hellingbaan. Een voorbeeld van een knelpunt is het activiteitencentrum Wielzate. Hier kan de ingang problemen opleveren voor rolstoelgebruikers vanwege de drempel voor de ingang.

 

Bruikbaarheid

In de gebouwen is de centrale hal goed toegankelijk. Overal zijn geleidehonden toegestaan en in het geval van een lift is deze goed toegankelijk voor rolstoelgebruikers. In de helft van de gebouwen waar een balie of loket aanwezig is, is deze ook deels verlaagd voor rolstoelgebruikers.

In alle openbare gebouwen is een goed bruikbaar aangepast toilet aanwezig. In De Blije Borgh is het toilet echter te klein om met een rolstoel goed te kunnen draaien.

In sporthallen / zwembaden en scholen is er in de helft van alle gevallen een aangepast toilet aanwezig dat ook goed bruikbaar is. In de sportaccommodaties en het zwembad zijn tevens douches voor rolstoelgebruikers aanwezig. Deze douches bieden echter geen zitgelegenheid of kledinghaken op de juiste hoogte.

 

Uitgankelijkheid

In alle gevallen is de nooduitgang zelf in orde en zijn er ook geen obstakels in de vluchtroute. Hier wordt ook op toegezien door de brandweer. In slechts een enkel geval is er een drempel waar in geval van nood rijplanken over gelegd kunnen worden.

De nooduitgang markering is ook aanwezig en in orde.

 

Looproutes

Toegankelijkheid

In tien straten of delen van straten zijn geen hellingen aanwezig om het voetpad op en af te komen en de straat over te steken. Voorbeelden zijn er vooral te vinden aan de Admiraal de Ruijterlaan en aan de Weteringsingel. In 24 gevallen is er wel een helling aanwezig waarvan er 2 te steil zijn uitgevoerd. Daarnaast is er geconstateerd dat sommige hellingen abrupte verticale hoogteverschillen van meer dan 2 cm hebben. Bij de overige straten was geen helling aanwezig. Het sportpark kent wisselende situaties en heeft goede en slechte voorbeelden van hellingen.

 

Bruikbaarheid

In zes van de beoordeelde straten hebben de voetpaden niet de voorgeschreven breedte van 1,50 meter. In de overige straten met voetpaden hebben deze wel de juiste breedte. Wanneer er sprake is van een eventuele vernauwing van het voetpad, wordt in negen gevallen niet de juiste breedte van 90 cm gehaald. Veel voetpaden hebben hoogteverschillen. In 13 gevallen zijn hoogteverschillen van minder dan 2 cm waargenomen. Tenslotte is het aantal rustpunten in de vorm van bankjes in de gemeente zeer beperkt.

Dertien straten hebben onvoldoende geleidelijnen, gidslijnen en/of waarschuwings­markeringen bij kruisingen.

Alleen in de straat Avelingen (bij het winkelcentrum) zijn trappen aangetroffen. Er is een juist uitgevoerde hellingbaan als alternatief voor de trappen. De trappen hebben overigens geen visuele markering op de treden.

 

Openbaar vervoerhaltes

Bereikbaarheid

Op vier haltes na hebben alle openbaar vervoerhaltes een looproute naar het halteperron. Echter bij 9 haltes wordt een goede bereikbaarheid verhinderd door de plaatsing van lantaarnpalen of afvalbakken op dusdanige plekken dat een vrije doorgang niet meer wordt gegarandeerd.

Geleidelijnen worden niet toegepast, maar de meeste haltes zijn voor visueel gehandicapten te vinden door middel van de natuurlijke gidslijnen.

De beide haltes Begraafplaats aan de Achterambachtseweg zijn in het geheel niet voorzien van een looproute.

 

Toegankelijkheid

Voor de meeste haltes waar een hellingbaan is (meer dan de helft van alle haltes) voldoet de breedte en het hellingspercentage. In 9 gevallen is de helling te steil. 16 van de 51 haltes hebben de juiste perronhoogte van 18 centimeter. Dertien haltes hebben geen juiste perronhoogte én geen blokmarkering.

 

Bruikbaarheid

Geleidelijnen zijn slechts op één perron ten dele aanwezig. Het betreft rubbertegels als perronmarkering bij halte Kastanjehoeve.

Tweederde van de haltes heeft een abri. In veel gevallen is er echter een hoogteverschil tussen het looppad en de abri. Als er een abri is, is er in veel gevallen ook een bankje en vaak ook een afvalbak. De inwerphoogte van afvalbakken is vaak te hoog. Eén halte biedt een display met goed leesbare dynamische reisinformatie.

 

Conclusie

Op grond van haar onderzoek komt het onderzoeksbureau (Keypoint Consultancy B.V.) tot de volgende conclusie:

 

Gebouwen

Veel gebouwen beschikken niet over een invalidenparkeerplaats, De aanwezige invalidenparkeerplaatsen hebben niet altijd de vereiste breedte. Daarnaast zijn op de toegangen naar de gebouwen veel drempels hoger dan 2 centimeter aanwezig die voor rolstoel- en rollatorgebruikers problemen opleveren.

 

De bruikbaarheid van de gebouwen is goed. De gemiddelde score van scholen wordt veroorzaakt door de omstandigheid dat er geen centrale hal is.

Voor uitgankelijkheid geldt dat scholen gemiddeld minder scoren. Veel scholen hebben drempels bij de nooduitgang. Wel is veelal een oplossing aanwezig om de drempels voor rolstoelgebruikers bruikbaar te maken.

 

Looproutes

De looproutes zijn opgedeeld in straten. Er is in het onderzoek onderscheid gemaakt tussen blinden en slechtzienden en rolstoel- en rollatorgebruikers. Veel oversteken missen goede waarschuwingsmarkeringen voor blinden en slechtzienden. Voor mensen met rollator of rolstoel zijn de looproutes vaak goed begaanbaar vooral omdat er hellingen aanwezig zijn om de voetpaden op en af te komen. Wel is geconstateerd dat sommige hellingen abrupte verticale hoogteverschillen van meer dan 2 centimeter hebben.

 

Het Burgemeester Baxpark is voor rolstoelers en mensen met rollator niet toegankelijk. Op veel punten is onvoldoende ruimte aanwezig om met rolstoel of rollator te kunnen passeren.

 

Openbaar vervoerhaltes

Op veel openbaar vervoerhaltes is een hoogte verschil van meer dan 2 cm aanwezig van de looproute (in veel gevallen het trottoir) naar de abri. Dit is voor rolstoelgebruikers en mensen met rollator een obstakel.

Geleidingen op de halteperrons ontbreken. Daarnaast zijn geen goede instapmarkeringen op de halteperrons aangebracht.

 

Aanbevelingen

Voor het uitvoeringsprogramma toegankelijkheid Hendrik-Ido-Ambacht zijn op basis van deze conclusie al enige aanbevelingen te doen:

 

Aanleg van meer invalidenparkeerplaatsen bij de publieke gebouwen. Daarnaast is winst te behalen door aanwezige invalidenparkeerplaatsen de juiste afmeting te geven.

 

De oversteken kunnen beter toegankelijk gemaakt worden voor blinden en slechtzienden. Het plaatsen van waarschuwingsmarkeringen en geleidelijnen over de gehele oversteek is hiervan een voorbeeld wat de bruikbaarheid en de veiligheid verbetert. Daarnaast is het raadzaam de abrupte verticale hoogteverschillen bij hellingen van en naar looproutes op te heffen.

 

Het aanbrengen van geleidelijnen naar en op alle openbaar vervoerhaltes. Daarnaast verdient het aanbeveling op de openbaar vervoerhaltes een voelbare instaplocatie voor blinden en slechtzienden aan te leggen.

 

Bij nieuwbouwprojecten moeten in de opstartfase eisen gesteld worden aan de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Dit geldt zowel voor openbare gebouwen als voor looproutes en openbaar vervoerhaltes.

 

Commentaar van de Gehandicaptenraad op het rapport Quick Scan Toegankelijkheid Hendrik-Ido-Ambacht

Met name de aanpak en de uitgangspunten, gehanteerd in deze Quick Scan, spreken ons zeer aan. Ten aanzien van de eisen, richtlijnen en aanbevelingen hebben wij echter enige aanvullingen:

Van twee conclusies uit de Quick Scan hebben de leden van de Gehandicaptenraad met verbazing en zorg kennis genomen. Het betreft met name het invalidentoilet in De Blije Borgh (= zorginstelling) dat niet toegankelijk is voor mensen in een rolstoel en dat de wandelpaden van het Burgemeester Baxpark niet toegankelijk zijn voor mensen met een rollater en voor mensen in een rolstoel. De overige conclusies zijn voor de gehandicaptenadviesraad herkenbaar en tegelijk ook zeer zorgelijk. Onze algemene conclusie is dan ook dat voor ouderen en voor mensen met een beperking, zoals in een rolstoel of met een rollater, de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, onvoldoende toegankelijk is.

 

Aanvullende eisen op de richtlijnen gebruikt in het rapport Quick Scan

1.   Bij een gehandicaptenparkeerplaats is niet allen de breedte van belang maar ook de lengte. Met andere woorden een gehandicaptenparkeerplaats dient te voldoen aan een breedte van 3,5 m en een lengte van 6 m. De noodzakelijke breedte 3,5 m is voor het gebruik van een draaibare uitneembare stoel en de noodzakelijke lengte is in verband met de ruimte die nodig is voor oprijbanen, een oprijplatform of een rolstoellift. Indien deze lengte van 6 m niet aanwezig is, is het, vooral langs de openbare weg, onmogelijk om zonder gevaar voor jezelf dan wel anderen met de rolstoel uit de auto te rijden.

 

2.   De normbreedte van 0,85m voor een deur is inmiddels een achterhaalde zaak. Met name combi-elektrische stoelen geschikt voor zowel binnen als buiten en scootmobiels zijn zodanig ontwikkeld en aangepast dat een deur van 0,85 m te smal is. Voor een goede toegankelijkheid dient een deur een normbreedte van 1 meter te hebben.

 

Aanvulling op de resultaten van het rapport Quick Scan

1.   Van de vuilbunkers/molsysteem is 90% niet toegankelijk.

2.   Gevaarlijk losliggende en verzakte bestrating komt op diverse plaatsen in de gemeente voor.

3.   Ook de wandelpaden in het nieuwe Sandelingenpark zijn niet toegankelijk voor mensen in een rolstoel en voor mensen met een rollator.

 

Advies van de Gehandicaptenraad inzake

het uitvoeringsprogramma

Onder de kop Aanbevelingen wordt in het rapport voor nieuwbouwprojecten eisen gesteld.

De Gehandicaptenraad wil graag dat deze aanbeveling concreter

wordt verwoord en wel als volgt:

1.   Bij innovatie, renovatie of nieuwbouw van de openbare ruimte dienen de richtlijnen volgens de eisen van Bereikbaarheid, Toegankelijkheid, Bruikbaarheid en Uitgankelijkheid (BTBU) vastgelegd te zijn in de opdracht verstrekking. Dat geldt voor zowel openbare gebouwen als voor looproutes en openbaar vervoerhaltes. Een voorbeeld, waar dit had moeten gebeuren, betreft Volgerlanden en de nieuwbouw Oostendam.

2.   Stel prioriteiten in het plan van uitvoering. Geef met name de gehandicaptenparkeerplaatsen, Baxpark, Sandelingenpark en de looproutes een hoge prioriteit. Als ware het gisteren beginnen met de uitvoering.

3.   Het aanpassen van openbaar vervoerhaltes en gebouwen direct aansluitend of gelijktijdig.

4.   Doe de uitvoering volgens een duidelijk stappenplan met een strikte planning.

5.   Het gehele plan uitvoeren in maximum 2 jaar.

6.   Elk half jaar dient een rapport betreffende de voortgang van de verbeteringen aan de Wmo-adviesraad van de gemeente aangeboden te worden.